Luật việt vị trong bóng đá là một trong những quy định gây tranh cãi nhất, vì chỉ một khoảng cách vài centimet cũng có thể quyết định bàn thắng được công nhận hay bị từ chối. Bongdalu tổng hợp điều kiện xác định việt vị, những tình huống không bị thổi phạt, cách xác định qua từng tình huống cụ thể và những thay đổi công nghệ mới nhất.
Việt vị là gì?
Luật việt vị trong bóng đá quy định cầu thủ tấn công bị thổi phạt khi đứng ở vị trí việt vị và tham gia vào tình huống bóng tại thời điểm đồng đội chuyền bóng cho mình.
Điều kiện xác định một cầu thủ việt vị
Một cầu thủ bị xác định việt vị khi thỏa mãn đồng thời ba điều kiện gồm đứng ở phần sân đối phương, có bộ phận cơ thể vượt qua cầu thủ đối phương thứ hai và tham gia vào tình huống bóng.
Những tình huống không bị thổi việt vị
Cầu thủ nhận bóng trực tiếp từ quả phát bóng, quả ném biên hoặc quả phạt góc sẽ không bị thổi việt vị, dù vị trí đứng của cầu thủ đó vượt qua hàng phòng ngự đối phương. Luật việt vị trong bóng đá cũng không áp dụng khi cầu thủ đứng ở phần sân nhà của đội mình tại thời điểm đồng đội chuyền bóng.
Vai trò của trọng tài biên và VAR
Trọng tài biên là người đầu tiên chịu trách nhiệm quan sát vị trí việt vị, vì vị trí đứng của trọng tài biên luôn song song với cầu thủ đối phương thứ hai tính từ khung thành.
Cách xác định việt vị qua từng tình huống
Luật việt vị trong bóng đá được áp dụng khác nhau tùy theo từng tình huống cụ thể, vì vậy người xem cần xét thời điểm chuyền bóng, vị trí cầu thủ và mức độ tham gia vào tình huống bóng. Bongdalu ghi nhận phần lớn tranh cãi về việt vị xuất phát từ việc người xem xét vị trí cầu thủ lúc nhận bóng, trong khi luật quy định thời điểm quan trọng là lúc đồng đội chạm bóng để chuyền.
|
Tình huống |
Kết quả |
Căn cứ |
|
Nhận bóng từ chuyền |
Thổi việt vị |
Vị trí lúc chuyền |
|
Nhận bóng từ phạt góc |
Không việt vị |
Luật loại trừ |
|
Đứng sau bóng lúc chuyền |
Không việt vị |
Vị trí sau bóng |
Việt vị khi nhận bóng từ đường chuyền
Tình huống phổ biến nhất là cầu thủ tấn công nhận bóng từ đường chuyền của đồng đội trong khi đang đứng vượt qua hàng phòng ngự đối phương. Luật việt vị trong bóng đá quy định rõ thời điểm này, vì vậy một cầu thủ chạy từ vị trí hợp lệ lên nhận bóng vẫn có thể bị thổi phạt nếu lúc chuyền bóng đã đứng việt vị.
Việt vị khi tham gia tranh chấp bóng
Cầu thủ đứng ở vị trí việt vị và tham gia tranh chấp bóng với hậu vệ đối phương sẽ bị thổi phạt, dù cầu thủ đó không trực tiếp chạm vào bóng trong tình huống đó.
Luật việt vị trong bóng đá qua ví dụ thực tế
Xét tình huống tiền đạo đứng ngang hàng với hậu vệ cuối cùng khi đồng đội chuyền bóng bổng vào khu vực cấm địa, sau đó tiền đạo chạy lên đánh đầu ghi bàn.
Những thay đổi và tranh cãi quanh luật việt vị
Luật việt vị trong bóng đá liên tục được điều chỉnh và tranh cãi, đặc biệt sau khi công nghệ VAR và công nghệ bắt việt vị bán tự động được đưa vào các giải đấu lớn. Các cơ quan quản lý bóng đá đang xem xét điều chỉnh luật theo hướng có lợi hơn cho cầu thủ tấn công trong những năm tới.
- Công nghệ bán tự động xác định việt vị trong khoảng 25 giây.
- VAR kiểm tra lại mọi bàn thắng có dấu hiệu việt vị.
- Vạch kẻ trên màn hình cho thấy rõ vị trí cầu thủ.
- Trọng tài chính ra quyết định cuối cùng sau khi xem lại.
Công nghệ bắt việt vị bán tự động
Công nghệ bắt việt vị bán tự động dùng nhiều camera theo dõi chuyển động của cầu thủ và quả bóng, sau đó tự động xác định vị trí việt vị trong khoảng 25 giây.
Các tình huống gây tranh cãi nổi tiếng
Luật việt vị trong bóng đá quy định mọi bộ phận cơ thể, trừ cánh tay, đều được tính để xác định việt vị, vì vậy cả đầu, thân và chân của cầu thủ đều có thể khiến cầu thủ đó rơi vào thế việt vị.
Cách xem lại tình huống việt vị chính xác
Người xem nên chú ý thời điểm đồng đội chạm bóng để chuyền, sau đó đối chiếu vị trí của cầu thủ tấn công với hậu vệ cuối cùng của đối phương tại đúng thời điểm đó. Luật việt vị trong bóng đá được xác định bằng hình ảnh quay chậm và vạch kẻ song song với đường biên ngang, vì vậy người xem không nên chỉ nhìn vị trí lúc cầu thủ nhận bóng.
Kết luận
Luật việt vị trong bóng đá trở nên dễ hiểu khi người xem nắm chắc ba điều kiện xác định việt vị, những tình huống được loại trừ và cách xác định qua từng tình huống cụ thể. Bongdalu khuyên người mới nên luyện xem lại đều đặn mỗi tuần các tình huống việt vị sau mỗi trận đấu, chú ý thời điểm chuyền bóng và vị trí của cầu thủ tấn công so với hậu vệ cuối cùng.